{"id":18085,"date":"2025-05-23T14:03:26","date_gmt":"2025-05-23T14:03:26","guid":{"rendered":"https:\/\/research.ddev.site\/?p=17619"},"modified":"2026-08-27T12:57:38","modified_gmt":"2026-08-27T12:57:38","slug":"ahlaki-sapma-ve-kriz-soylemi-uzerinden-okumak-enerji-kaybi","status":"publish","type":"makale","link":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/makaleler\/ahlaki-sapma-ve-kriz-soylemi-uzerinden-okumak-enerji-kaybi\/","title":{"rendered":"Ahl\u00e2k\u0131, sapma ve kriz s\u00f6ylemi \u00fczerinden okumak enerji kayb\u0131"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n
<\/div>\n
Ahl\u00e2k\u0131 sadece \u00f6znenin omuzlar\u0131na y\u00fcklemek \u00f6zneyi yorabilir. Bu nedenle kolektif eylemleri de merkezealmak ve politika, hukuk, ekonomi, bilim, sanat ve e\u011fitim gibi kurumlar\u0131n\u0131 ahl\u00e2k\u00eele\u015ftirmek, ahl\u00e2k\u0131, medeniyetin g\u00f6ky\u00fcz\u00fc de\u011fil zemini yapmak esas olmal\u0131d\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fin bagaj\u0131n\u0131 ve erdemlerini oldu\u011fu gibi ta\u015f\u0131mak bug\u00fcn \u00f6znenin yetkinle\u015fmesini sa\u011flamaz. Ayr\u0131ca \u00e7a\u011fda\u015f meselelerle temas\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirece\u011fi i\u00e7in lakaytl\u0131\u011fa ve ahlaki duyarl\u0131l\u0131klar\u0131n kayb\u0131na yol a\u00e7abilir. Oysa ahl\u00e2k, t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fma konular\u0131n\u0131n en insani ve en acil olan\u0131d\u0131r.<\/div>\n<\/header>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\n

VI. Ahl\u00e2k \u015e\u00fbras\u0131’nda yaln\u0131zca ahl\u00e2k\u00ee kriz ve semptomlar\u0131n\u0131 de\u011fil ayn\u0131 zamanda ahl\u00e2k\u0131n farkl\u0131 tezah\u00fcrleriyle birlikte modern d\u00fcnyadaki de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmleriyle bir anlam zemini sunma potansiyeli masaya yat\u0131r\u0131ld\u0131. Fenomenolojik birle\u015fim ve metaetik bir derinlikle meseleleri yeniden yorumlayarak ahl\u00e2k\u0131n yaln\u0131zca bir normlar de\u011fil ayn\u0131 zamanda insanl\u0131\u011f\u0131n varolu\u015fsal bir proje sistemi oldu\u011fu vurgusunun yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fbra, \u015fu iki ana g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 d\u00fcellosuna ev sahipli\u011fi yapt\u0131: Ya\u015fananlar\u0131 ahlaki bir kriz olarak g\u00f6r\u00fcp meseleye daha makro \u00f6l\u00e7ekte yakla\u015fan ve s\u00f6z konusu durumun k\u00f6keninde, ahl\u00e2k\u0131n metafizik temelinden kopmas\u0131n\u0131n yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden akademisyenlere kar\u015f\u0131l\u0131k say\u0131lar\u0131 daha az olsa da meseleye mikro \u00f6l\u00e7ekte yakla\u015fan ve ya\u015fan\u0131lan durumu kriz yerine imk\u00e2n, de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm \u00fczerinden anlamak gerekti\u011fine yo\u011funla\u015fan akademisyenlerin diyalekti\u011fi.<\/p>\n

\u015e\u00fbra bildirilerinin a\u011f\u0131rl\u0131k merkezini olu\u015fturan makro \u00f6l\u00e7ekte tespitler \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir:<\/p>\n

Metafizikten kopu<\/b>\u015f ve insanl\u0131\u011f\u0131n yabanc\u0131la\u015fmas\u0131<\/b><\/span><\/p>\n

Modernitenin “Ayd\u0131nlanma ile ba\u015flayan sek\u00fclerle\u015fme s\u00fcreci, postmodern \u00e7a\u011fda bireycilik, haz ve t\u00fcketim eksenli bir d\u00fcnyaya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr”. Akabinde k\u00fcreselle\u015fme ve dijitalle\u015fme, bu ontolojik \u00e7\u00f6z\u00fclmeyi evrensel bir \u00f6l\u00e7\u00fcye ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda k\u00fcresel iktisad\u00ee d\u00fczen, zenginlik ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc aras\u0131ndaki ahl\u00e2k\u00ee u\u00e7urumu derinle\u015ftirmi\u015ftir. K\u00e2r odakl\u0131 ekonomik sistemler, sefalet ve adaletsizli\u011fi \u00e7o\u011faltm\u0131\u015ft\u0131r. Benzer \u015fekilde, mega kentlerin d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnde yer alan ve ahl\u00e2k ili\u015fkisinin temsili olan \u015fehirler, insan\u0131n onuruna uygun, adil ve merhametli bir ya\u015fam alan\u0131 olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. “Mega kentlerin kurulu\u015funda \u015fehirle\u015fme, mimari, mek\u00e2n, ahl\u00e2k ili\u015fkisi gittik\u00e7e daha b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz etmekte ve t\u00fcm ili\u015fkileri ciddi \u015fekilde etkilemektedir. Evler, sokaklar, caddeler, binalar ve \u015fehirler insan-tabiat, insan-insan ve insan-toplum ili\u015fkisinden uzakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.” Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131nda olanlara g\u00f6re mesele; metafizik, bilgi ve buna ba\u011fl\u0131 bir zihniyet sapmas\u0131 olarak okunmal\u0131d\u0131r. S\u00f6z konusu durumla insan manev\u00ee bir yoksunlu\u011fa s\u00fcr\u00fcklenmi\u015f ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc bir olgu haline gelmi\u015ftir. Yarat\u0131c\u0131n\u0131n merkezden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n ve ahl\u00e2k\u00ee politikalar\u0131n yaln\u0131zca \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fck de\u011fil ayn\u0131 zamanda adaletsizlik ve zulm\u00fcn \u00e7o\u011falmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunanlara g\u00f6re Heidegger’in “varl\u0131\u011f\u0131n unutulu\u015fu” fenomenine paralel olarak modern insan, varolu\u015fsal a\u00e7\u0131dan yoksun bir “teknolojik d\u00fcnya” i\u00e7inde kaybolmu\u015ftur. Bu ahl\u00e2k krizi, yaln\u0131zca etik bir mesele de\u011fil ayn\u0131 zamanda ontolojik bir yabanc\u0131la\u015fmad\u0131r.<\/p>\n

Dijital uygarl\u0131k ve g\u00f6rsel idrakin hegemonyas\u0131<\/b><\/span><\/p>\n

“<\/b>Dijital ekran uygarl\u0131\u011f\u0131, g\u00f6rsel idrakin y\u00f6r\u00fcngesinde insan\u0131 bir “idrak \u00f6l\u00fcm\u00fc” ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Bilgi ve d\u00fc\u015f\u00fcnce al\u0131\u015fveri\u015fi, bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ve g\u00f6steri toplumuna d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.” Dijital \u00e7a\u011f\u0131n bireyi Byung-Chul Han’\u0131n tabiriyle bir “dijital panoptikon” i\u00e7ine hapsedilmi\u015ftir. Hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 \u00fczere Han, Bentham’\u0131n panoptikon kavram\u0131n\u0131 dijital d\u00fcnyaya uyarlayarak bireylerin sosyal medya ve algoritmalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u00fcrekli izlendi\u011fini ve bu izlenmenin bireyleri kendi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 sans\u00fcrlemeye y\u00f6neltti\u011fini, bu durumun bireyin \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ve \u00f6znelli\u011fine tehdit olu\u015fturdu\u011funu savunur. Bu durum ahl\u00e2k\u00ee hayat\u0131 derinden etkilemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, dijital panoptikon bireyi bir veri noktas\u0131na indirger ve onun etik karar alma kapasitesini zay\u0131flat\u0131r. Bu ba\u011flamda \u015e\u00fbra’n\u0131n, sonu\u00e7 bildirgesine de yans\u0131yan \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc “Hilal Duvar\u0131” teklifidir. S\u00f6z konusu teklif, dijital savunma sistemleri ve y\u00fcksek strateji merkezleri, bilgi ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc b\u00fcy\u00fctme ahl\u00e2k\u00ee bir perspektiften d\u00fczenlemek i\u00e7in \u00f6nerilen pratik ad\u0131mlard\u0131r. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n ortak gelece\u011fi i\u00e7in bir umut \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 olarak de\u011ferlendirilen teklifle \u015f\u00fbra boyunca farkl\u0131 konu\u015fmac\u0131larca vurgu yap\u0131lan (yaln\u0131zca nostaljik bir geri d\u00f6n\u00fc\u015f de\u011fil, ayn\u0131 zamanda dijital d\u00fcnyan\u0131n ahl\u00e2k\u00ee sorunlar\u0131na kar\u015f\u0131 ele\u015ftirel ve bilin\u00e7li bir kar\u015f\u0131 duru\u015fu hedefleyen bir vurgu) fakat i\u00e7eri\u011fi \u015fimdilik olduk\u00e7a m\u00fcphem olan “hay\u00e2 ahl\u00e2k\u0131” g\u00f6rsel hegemonyaya kar\u015f\u0131 bir dirili\u015f imk\u00e2n\u0131 olarak \u015f\u00fbra g\u00fcndeminde yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Cinsiyet, mahremiyet, aile ve insan haysiyeti<\/b><\/span><\/p>\n

Bu do\u011frultuda cinsiyet meselesi de insan haysiyetinin korunmas\u0131, insana ve mahremiyetine sayg\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n cinsel arzu ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131n bir kimli\u011fe ve ard\u0131ndan bir ideolojiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne dikkat \u00e7ekilmi\u015ftir. Bireyin kendi bedenini bu ba\u011flamda kullanmas\u0131n\u0131n insani de\u011ferlerin kaybolmas\u0131na sebep oldu\u011fu s\u00f6ylenilerek cinsiyetsizle\u015ftirme program\u0131n\u0131n, bireylerin ve toplumun ontolojik bir beka meselesi olarak ele al\u0131nmas\u0131 gerektirdi\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Aile kavram\u0131 da bu \u00e7er\u00e7evede modern d\u00fcnyada \u00e7\u00f6z\u00fclmeye y\u00fcz tutmu\u015f bir kurum olarak yaln\u0131zca bir sosyal yap\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir varl\u0131k ve kemal kanunu olarak yerini alm\u0131\u015f, ailenin sevgi, rahmet ve tesan\u00fcd\u00fcn ontolojik bir zemini olarak yeniden tan\u0131mlanmas\u0131 vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Ahl<\/b>\u00e2k ve din aras\u0131<\/b>nda varolu<\/b>\u015fsal bir diyalektik sa\u011flanmal\u0131<\/b><\/span><\/p>\n

\u0130sl\u00e2m, geleneksel olarak ahl\u00e2k\u00ee bir \u00f6z ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir metafizik zemin sunmu\u015ftur. Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6ncelikli adresi metafiziktir. \u00c7\u0131kan krizlerin nedeniyse M\u00fcsl\u00fcman d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin ahl\u00e2k\u0131 kelam, f\u0131k\u0131h veya tasavvufun bir alt dal\u0131 olarak ele almas\u0131, onu hayat\u0131n merkezine yerle\u015ftiren b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir sistem olarak yeniden in\u015fa edememesidir. Ahl\u00e2k, yaln\u0131zca bir normlar b\u00fct\u00fcn\u00fc de\u011fil, ayn\u0131 zamanda varolu\u015fsal bir “olma” meselesidir. Levinas’\u0131n etik sorumluluk anlay\u0131\u015f\u0131na benzer \u015fekilde \u0130sl\u00e2m ahl\u00e2k\u0131, di\u011ferinin sorumlulu\u011fuyla ba\u015flayan bir sorumluluk eti\u011fi olarak yeniden yorumlanabilir. Bu, ahl\u00e2k\u0131n, iman, ibadet ve f\u0131tratla birlikte insanl\u0131\u011f\u0131n bekas\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na alan bir ontolojik yap\u0131 ta\u015f\u0131 olarak konumland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir. Yeni bir ilm-i ahl\u00e2k, metaetik ve fenomenolojik bir yakla\u015f\u0131mla klasik \u0130sl\u00e2m\u00ee disiplinleri modern bilgi alanlar\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015ftirici disiplinler aras\u0131 bir paradigma geli\u015ftirmelidir.<\/p>\n

\u015e\u00fbrada mikro \u00f6l\u00e7e\u011fi temsil edenler ise kriz ve sapma yerine meseleyi deneyim, imk\u00e2n, de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele ald\u0131lar.<\/p>\n

Siyasalla\u015fm\u0131\u015f\u00a0<\/b>ahl<\/b>\u00e2ki s\u00f6ylemin \u00f6tesine ge\u00e7ilmeli<\/b><\/span><\/p>\n

Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re ahl\u00e2k krizi s\u00f6yleminde, tarih boyunca siyasi ideolojilerin g\u00f6lgesi yer alm\u0131\u015ft\u0131r ve bu durum \u00e7o\u011fulcu bir \u00e7at\u0131\u015fma arac\u0131 haline gelmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin Osmanl\u0131’n\u0131n son d\u00f6neminde \u00e7\u00fcr\u00fcme, sek\u00fcler-dindar gerilimi, ahl\u00e2k tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u0131\u011f bir kutupla\u015fmaya hapsetmi\u015ftir. S\u00f6z konusu durum, Ricoeur’\u00fcn “ideoloji ve \u00fctopya” diyalekti\u011finde oldu\u011fu gibi, her iki taraf\u0131n kendi profillerini mutlakla\u015ft\u0131rma \u00f6zelli\u011fini yans\u0131t\u0131r. Ger\u00e7ek bir ahl\u00e2k\u00ee analiz, siyasal ideolojilerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir zemin gerektirir. Sek\u00fcler ve dindar kesimlerin kayg\u0131lar\u0131, mutluluklar\u0131 ve \u00fcmitleri \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 bir s\u00f6ylemden kurtar\u0131l\u0131p kolektif bir hareket bi\u00e7imine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmelidir. Bu, sivil toplum, entelekt\u00fceller ve devlet aras\u0131nda bir i\u015f birli\u011finin zorunlu kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ahl\u00e2k\u00ee bir d\u00fcnyan\u0131n yeniden in\u015fa edilmesiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir.<\/p>\n

Ahl\u00e2k krizine dair s\u00f6ylemlerin bir \u015fekilde dinle ili\u015fkilendirildi\u011fi, bunun dini y\u00fcceltme arac\u0131na veya bir din ele\u015ftirisine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclmektedir. Dini y\u00fcceltme arac\u0131na d\u00f6nmesi, ahlak krizinin esas\u0131nda dinden uzakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, bu nedenle krizin esas \u00e7aresinin dinde oldu\u011fu, \u0130sl\u00e2m ahl\u00e2k\u0131 de\u011ferlerine d\u00f6nmenin gerekti\u011fi gibi ana fikirler \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flenmi\u015ftir. Ayr\u0131ca “\u00e7o\u011fu zaman b\u00fct\u00fcn din\u00ee ve ahl\u00e2k\u00ee tart\u0131\u015fmalar\u0131n sadece kad\u0131n, namus ve mahremiyet \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi pek \u00e7ok yanl\u0131\u015f\u0131 i\u00e7ermektedir. Bu husus, kad\u0131nlar ve gen\u00e7ler nazar\u0131nda bir din yorgunlu\u011funa sebep olmaktad\u0131r.” Bilhassa “ahl\u00e2k krizinin esas sebebinin dinden uzakla\u015f\u0131lmas\u0131 oldu\u011fu” k\u0131sm\u0131n\u0131n daha do\u011fru ve hakkaniyetli bir \u015fekilde analizini yapmaya art\u0131k cesaret etmemiz gereklidir. Meseleyi b\u00f6yle bir ikileme sokman\u0131n dine de ahlaka da bir faydas\u0131 yoktur. Ahl\u00e2k krizinin sebebinin dinden ziyade, modern paradigman\u0131n do\u011fru okunamamas\u0131 ve dinden hareketle bu paradigmaya nas\u0131l y\u00f6nelece\u011fimize dair perspektif ve aksiyon geli\u015ftirilememesi oldu\u011funu birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz.<\/p>\n

D\u0131\u015f<\/b>lay<\/b>\u0131c\u0131l\u0131k yerine alternatifler sunulmal\u0131<\/b><\/span><\/p>\n

Ahl\u00e2k\u00ee krizi s\u00f6ylemi ve panik havas\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilebilir. Panik halinde yap\u0131lan \u00fcretim ve m\u00fcdahaleler sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olamaz. “D\u0131\u015flay\u0131c\u0131, su\u00e7lay\u0131c\u0131, yok say\u0131c\u0131, \u00e7a\u011f\u0131n h\u00e2kim s\u00f6ylemleri ve meydan okumalar\u0131n\u0131 ciddiyet ve hassasiyetle dikkate almayan bir tavr\u0131n gelece\u011fi yoktur. Dinlemenin, dikkate alman\u0131n ama gerek\u00e7elendirerek cevap ve alternatifler sunman\u0131n \u00e7ok daha do\u011fru bir tav\u0131r olaca\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r.” Ayr\u0131ca ahlak\u0131 sadece \u00f6znenin omuzlar\u0131na y\u00fcklemek \u00f6zneyi yorabilir. Bu nedenle kolektif eylemleri de merkeze almak ve politika, hukuk, ekonomi, bilim, sanat ve e\u011fitim gibi kurumlar\u0131n\u0131 ahlak\u00eele\u015ftirmek, ahl\u00e2k\u0131, medeniyetin g\u00f6ky\u00fcz\u00fc de\u011fil zemini yapmak esas olmal\u0131d\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fin bagaj\u0131n\u0131 ve erdemlerini oldu\u011fu gibi ta\u015f\u0131mak bug\u00fcn \u00f6znenin yetkinle\u015fmesini sa\u011flamaz. Ayr\u0131ca \u00e7a\u011fda\u015f meselelerle temas\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirece\u011fi i\u00e7in lakaytl\u0131\u011fa ve ahlaki duyarl\u0131l\u0131klar\u0131n kayb\u0131na yol a\u00e7abilir. Oysa ahl\u00e2k, t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fma konular\u0131n\u0131n en insani ve en acil olan\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ahl\u00e2k\u00ee tefekk\u00fcr g\u00fcn\u00fcm\u00fczde temel haklar, bar\u0131nma, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki adaletsizlikler ve liyakat gibi modern bireyin yetkinle\u015fmesini sa\u011flayan hususlara yo\u011funla\u015fmal\u0131d\u0131r. S\u00f6z gelimi klasik d\u00fcnyada vazife \u00fczerine kurulan ahl\u00e2k\u00ee s\u00f6ylemin bug\u00fcn art\u0131k hak \u00fczerinden i\u015fledi\u011fini fark etmek gerekir. Yeni durumda hak kavram\u0131n\u0131n ahl\u00e2k ile yak\u0131n ili\u015fkisi de takip edilebilir. Yine bar\u0131nmayla ilgili olarak insan\u0131n mek\u00e2n\u0131 kullan\u0131m\u0131 da haklarla ilgilidir. Do\u011fan\u0131n ve di\u011fer canl\u0131lar\u0131n haklar\u0131 vard\u0131r ve bir mek\u00e2n in\u015fa edilece\u011fi zaman bu haklar\u0131n g\u00f6zetilmesi gerekir.<\/p>\n

Ahlak yava\u015fl\u0131k ister<\/b><\/span><\/p>\n

Ahl\u00e2k\u00ee a\u00e7\u0131dan, yava\u015fl\u0131k, bireyin kendisi ve \u00f6tekiyle etik bir ili\u015fki kurmas\u0131n\u0131n \u00f6n ko\u015fuludur. Bu do\u011frultuda ahl\u00e2k\u00ee kararlar\u0131 kriz ve sapma olarak de\u011fil, de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm \u00fczerinden ahlak ve ya\u015fam ili\u015fkisini kurarak yapmak gerekir. Bu do\u011frultuda ideallerimizin se\u00e7imi, hayata ili\u015fkin olgular\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olan en geni\u015f bilgisi taraf\u0131ndan belirlenmelidir. Ahl\u00e2k ile hayat aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi bulmada birbirinden ay\u0131rt edilmesi gereken \u00fc\u00e7 temel soruyu sormak gerekir:<\/p>\n

Psikolojik soru: Ahl\u00e2k\u00ee fikir ve yarg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n tarihsel k\u00f6keni nedir?<\/p>\n

Metafizik soru: \u0130yi, k\u00f6t\u00fc ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck s\u00f6zc\u00fcklerinin anlam\u0131 nedir?<\/p>\n

Vakayla ilgili (casuistic) soru: \u0130nsan\u0131n bildi\u011fi \u00e7e\u015fitli iyilik ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc nedir?<\/p>\n

Bu sorular, insan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin ger\u00e7ek d\u00fczenini ortaya koymak i\u00e7in gereklidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplum, sosyal ke\u015fiflerle bir dengeden di\u011ferine do\u011fru ilerler. Nihai olarak ahl\u00e2k ve hayat aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi soyut ilkelerden aniden t\u00fcretmek yerine, fizikte oldu\u011fu gibi sabrederek ve sonu\u00e7lar\u0131 g\u00fcnbeg\u00fcn revize ederek cevaplamak gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ahl\u00e2k, yan\u0131lmaz bir tarif de\u011fil, bir aray\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Kaynak:<\/strong> Al\u0131nt\u0131, Star Gazetesi<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ahl\u00e2k\u0131 sadece \u00f6znenin omuzlar\u0131na y\u00fcklemek \u00f6zneyi yorabilir. Bu nedenle kolektif eylemleri de merkezealmak ve politika, hukuk, ekonomi, bilim, sanat ve e\u011fitim gibi kurumlar\u0131n\u0131 ahl\u00e2k\u00eele\u015ftirmek,\u2026<\/p>\n","protected":false},"featured_media":17620,"template":"","class_list":["post-18085","makale","type-makale","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/makale\/18085","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/makale"}],"about":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/types\/makale"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17620"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}