{"id":17423,"date":"2025-01-24T13:10:27","date_gmt":"2025-01-24T13:10:27","guid":{"rendered":"https:\/\/research.ddev.site\/?p=17423"},"modified":"2025-01-24T13:12:14","modified_gmt":"2025-01-24T13:12:14","slug":"turkiyede-sifahaneleri-inceleyen-abdli-dr-awaad-islam-medeniyeti-guzel-bir-sifa-mirasina-sahipti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/turkiyede-sifahaneleri-inceleyen-abdli-dr-awaad-islam-medeniyeti-guzel-bir-sifa-mirasina-sahipti\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye&#8217;de \u015fifahaneleri inceleyen ABD&#8217;li Dr. Awaad: \u0130slam medeniyeti g\u00fczel bir \u015fifa miras\u0131na sahipti"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"lead text-lg-start text-dark my-2 description\">\u0130slam ilimleri ve psikoloji \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan ABD&#8217;li psikiyatrist Dr. Rania Awaad, &#8220;Psikoloji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n miras\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131. \u0130slam medeniyeti g\u00fczel bir \u015fifa miras\u0131na sahipti ve bunu \u015fifahaneler ile g\u00f6r\u00fcyorsunuz.&#8221; dedi.<\/h2>\n<p>Stanford \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi&#8217;nden psikiyatrist, ayn\u0131 zamanda Stanford M\u00fcsl\u00fcmanlar ve Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Laboratuvar\u0131 Direkt\u00f6r\u00fc Awaad, \u0130stanbul ba\u015fta olmak \u00fczere Konya, Kayseri, Sivas, Bursa, Amasya ve Ankara&#8217;daki Osmanl\u0131 d\u00f6neminden kalma \u015fifahanelerle ilgili incelemelerde bulundu.<\/p>\n<p>AA muhabirine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ili\u015fkin bilgi veren Awaad, \u0130slam hukuku \u00fczerine de e\u011fitim ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u0130slam medeniyetindeki Dar\u00fc\u015f\u015fifa konsepti \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"ABD&#039;li psikiyatrist Dr. Rania Awaad: &quot;Psikoloji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n miras\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131&quot;\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/2RdvL-gj3Pc?start=3&#038;feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>&#8220;\u015eifahaneler ayn\u0131 zamanda insana dair t\u00fcm duyulara hitap ederdi&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Awaad, \u015fifahanelerin \u0130slam gelene\u011fine dayanan kurumlar oldu\u011funa i\u015faret ederek, &#8220;Bunlar\u0131 sadece d\u00f6nemin hastanesi olarak de\u011ferlendirmek yeterli olmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fifahaneler ayn\u0131 zamanda insana dair t\u00fcm duyulara hitap ederdi, do\u011fan\u0131n g\u00fczelli\u011fiyle g\u00f6rme duyusu, g\u00fczel su sesi ve ku\u015f sesi ile i\u015fitme duyusu gibi. Ayr\u0131ca bug\u00fcn modern psikolojide eksik olan bir \u015fey olarak ruhun, nefsin \u015fifas\u0131na odaklan\u0131rd\u0131.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u015eifahanelerin tarih boyunca genellikle Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131 d\u00f6nemlerinde yayg\u0131nl\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Awaad, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>&#8220;Bug\u00fcn hala bir\u00e7o\u011fu ayakta duruyor. Ben de asl\u0131nda bu konuyla ilgili bir kitap yaz\u0131yorum, bu y\u00fczden onlar\u0131 yerinde incelemek i\u00e7in T\u00fcrkiye&#8217;ye geldim. Kitab\u0131n amac\u0131, bu \u015fifa kurumlar\u0131na ilham veren kavram\u0131n ne oldu\u011funu ve \u00f6zellikle zihinsel hastal\u0131klar\u0131 nas\u0131l tedavi ettiklerini incelemek. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130slam medeniyeti \u00f6ncesi hastanelerde zihinsel rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olan insanlar \u00f6nemsenmemi\u015f, ancak \u00e7ok sonralar\u0131 ak\u0131l veya akl\u0131n korunmas\u0131 hakk\u0131ndaki ilkelere \u00f6nem verildi\u011fi i\u00e7in hasta olanlar\u0131n tedavi edilmesine b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verilmi\u015f.&#8221;<\/p>\n<p><strong>&#8220;Vak\u0131f k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ne kadar geni\u015f oldu\u011funa ger\u00e7ekten \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Dr. Rania Awaad, kitap projesi kapsam\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;deki \u015fifahaneleri gezdi\u011fine de\u011finerek, &#8220;Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l Adana&#8217;ya gitmi\u015ftim, harika bir deneyimdi. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m\u0131 ger\u00e7ekten de\u011fi\u015ftiren bir ziyaret oldu. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u00e7ok \u015fifahane g\u00f6rmem gerekti\u011fini anlad\u0131m ve bu y\u0131l da Bursa, Kayseri, Sivas ve Amasya&#8217;ya gittik. \u015eimdi de \u0130stanbul&#8217;da Haseki, S\u00fcleymaniye ve \u00dcsk\u00fcdar&#8217;daki \u015fifahaneleri geziyoruz.&#8221; a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda kendisini \u015fa\u015f\u0131rtan pek \u00e7ok detaya rastlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Awaad, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p>&#8220;O y\u0131llarda vak\u0131f k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ne kadar geni\u015f oldu\u011funa ger\u00e7ekten \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m. T\u00fcm belgeler duruyor, in\u015fa edili\u015f sebeplerinden, hangi sultan\u0131n an\u0131s\u0131na veya b\u00fct\u00e7esiyle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na kadar b\u00fct\u00fcn detaylara yer verilmi\u015f. Ger\u00e7ekten ilgin\u00e7 olan \u015fey, toplumda hasta olan insanlar\u0131 iyile\u015ftirmeye olan inan\u00e7lar\u0131yd\u0131. Onlar\u0131n ne yediklerine, hangi ila\u00e7lar\u0131 ald\u0131klar\u0131na, ayn\u0131 zamanda temiz bir ortamda taze hava ile bulunmalar\u0131na dikkat ediyorlard\u0131 ve ruhlar\u0131n\u0131 tamamen iyile\u015ftirmeyi ama\u00e7l\u0131yorlard\u0131. O kadar detayl\u0131 belgeler var ki doktorlar\u0131n ne kadar \u00fccret alacaklar\u0131 bile belirtilmi\u015f.&#8221;<\/p>\n<p>Awaad, \u015fifahanelerin b\u00fct\u00fcnleyici \u015fifa anlay\u0131\u015f\u0131yla tasarland\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7ekerek, &#8220;Mesela su terapisinin \u00e7ok yayg\u0131n oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. Bununla birlikte ses terapisi, makam veya tonlar\u0131n kullan\u0131m\u0131na dikkat ediyorlard\u0131. Birisi \u00e7ok depresifse, onlar\u0131 yukar\u0131 \u00e7\u0131karan bir ton \u00e7al\u0131n\u0131rd\u0131 veya birisi \u00e7ok kayg\u0131l\u0131ysa, sakinle\u015ftiren bir ton \u00e7al\u0131n\u0131rd\u0131. T\u00fcrkiye&#8217;ye gelince \u015fifahanelerin asl\u0131nda erken d\u00f6nem 1900&#8217;lere kadar hastane olarak kullan\u0131lmaya devam etti\u011fini anlad\u0131k. Daha \u00f6nceki ara\u015ft\u0131rmalarda, bunlar\u0131n art\u0131k kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, ihmal edildi\u011fi ve modern t\u0131p taraf\u0131ndan de\u011fi\u015ftirildi\u011fi s\u00f6yleniyordu. Ancak asl\u0131nda modern t\u0131pla paralel olarak hala kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck.&#8221; de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n<p><strong>&#8220;Psikoloji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n miras\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Akademide psikoloji tarihinin tamamen Avrupa merkezli bir bak\u0131\u015fla yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Dr. Awaad, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>&#8220;Psikolojinin \u00e7o\u011funun Avrupa&#8217;da ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve zihinsel rahats\u0131zl\u0131k ke\u015fiflerinin Avrupal\u0131lar taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor. Oysa benim yapt\u0131\u011f\u0131m baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar ve yay\u0131nlardan baz\u0131lar\u0131 g\u00f6steriyor ki, obsesif komp\u00fclsif bozukluk veya fobi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 olan Ebu Zeyd el-Belkhi gibi isimlerin yaz\u0131lar\u0131 Avrupal\u0131lardan bin y\u0131l \u00f6ncesine dayan\u0131yor. Yani 19. y\u00fczy\u0131l de\u011fil, 9. y\u00fczy\u0131l. Bu \u00e7ok \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc o y\u0131llarda da insan psikolojisinin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlama konusunda bir ilgi oldu\u011funu anlayabilirsiniz.&#8221;<\/p>\n<p>Awaad, psikoloji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u0130slami bir bak\u0131\u015fla yap\u0131labilece\u011fini g\u00f6stermek istedi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek, &#8220;ABD&#8217;de bir\u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman bug\u00fcn kendisini psikolojiden kopuk hissediyor. Bunu Bat\u0131 psikolojisi olarak adland\u0131r\u0131yorlar veya &#8216;bu bizim i\u00e7in de\u011fil&#8217; diyorlar ama asl\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalar bunu M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n da yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Psikoloji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n miras\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131. \u0130slam medeniyeti g\u00fczel bir \u015fifa miras\u0131na sahipti ve bunu \u015fifahaneler ile g\u00f6r\u00fcyorsunuz. Bu nedenle, psikoloji hakk\u0131ndaki anlat\u0131y\u0131 de\u011fi\u015ftirme ve ayn\u0131 zamanda M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in anla\u015f\u0131labilir hale getirme konusundaki ilgim buradan kaynaklan\u0131yor.&#8221; ifadelerini s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"article-source py-3 small \" style=\"text-align: center;\"><span class=\"source-name pe-3\"><strong class=\"text-uppercase\">Kaynak:\u00a0<\/strong>AA<\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130slam ilimleri ve psikoloji \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan ABD&#8217;li psikiyatrist Dr. Rania Awaad, &#8220;Psikoloji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n miras\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131. \u0130slam medeniyeti g\u00fczel bir \u015fifa miras\u0131na\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":17425,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[94],"tags":[],"class_list":["post-17423","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17423","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17423"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17423\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17425"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17423"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17423"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17423"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}