{"id":17529,"date":"2025-02-26T13:40:27","date_gmt":"2025-02-26T13:40:27","guid":{"rendered":"https:\/\/research.ddev.site\/?p=17529"},"modified":"2025-02-26T13:40:27","modified_gmt":"2025-02-26T13:40:27","slug":"yunus-emre-dusuncesinde-medeniyet-degerleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/yunus-emre-dusuncesinde-medeniyet-degerleri\/","title":{"rendered":"Y\u00fbnus Emre D\u00fc\u015f\u00fcncesinde Medeniyet De\u011ferleri"},"content":{"rendered":"<h3 style=\"text-align: center;\"><strong>Makale K\u00fcnyesi<\/strong><\/h3>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Yazar<\/strong>: Levent Bayraktar<br \/>\n<strong>Y\u0131l<\/strong>: 2021<br \/>\n<strong>Ba\u015fl\u0131k<\/strong>: Y\u00fbnus Emre D\u00fc\u015f\u00fcncesinde Medeniyet De\u011ferleri<br \/>\n<strong>Dergi Ad\u0131<\/strong>: Ankara \u00dcniversitesi Dil ve Tarih-Co\u011frafya Fak\u00fcltesi Dergisi<br \/>\n<strong>Sayfa Aral\u0131\u011f\u0131<\/strong>: 48-56<br \/>\n<strong>E-posta<\/strong>: <a href=\"mailto:lebayraktar@gmail.com\">lebayraktar@gmail.com<\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p>Medeniyet, insano\u011flunun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyup idame ettirdi\u011fi; bilgi, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve de\u011ferin eseri olan bir organizasyondur. Bilin\u00e7li insan eme\u011finin, de\u011ferlerin ve \u00fclk\u00fclerin bir tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Her medeniyet, referans ald\u0131\u011f\u0131 de\u011ferler ba\u011flam\u0131nda olu\u015fur. Bu nedenle ortak hususiyetleri olmakla birlikte, ayr\u0131ld\u0131klar\u0131 noktalar da mevcuttur. Her medeniyette maddi, teknik ve bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnce ortakt\u0131r. Bu y\u00fczden teknik ve bilim, medeniyetler aras\u0131nda kolayl\u0131kla ge\u00e7i\u015fkenlik g\u00f6sterebilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Terc\u00fcme hareketleri, bilim ve felsefe eserlerinin k\u00fclt\u00fcrden k\u00fclt\u00fcre rahatl\u0131kla ge\u00e7ebildi\u011fini ve ba\u015fka bir k\u00fclt\u00fcr i\u00e7in de anlam ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. \u201cAyr\u0131 ayr\u0131 medeniyetleri a\u00e7ar gibi g\u00f6r\u00fcnen b\u00fcy\u00fck \u2018uyan\u0131\u015f\u2019lar, hakikatte, gittik\u00e7e geni\u015fleyen s\u00fcrekli tefekk\u00fcrle birbirine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu s\u00fcrekli tefekk\u00fcr\u00fc temin eden ise bilhassa \u2018terc\u00fcme\u2019dir\u201d (\u00dclken, 2007, s. 5).<\/p>\n<p>\u0130slam medeniyeti, do\u011fu\u015f ve kurulu\u015f a\u015famas\u0131nda din\u00ee ve akl\u00ee hakikati birle\u015ftirerek o zamana kadar benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f muazzam bir medeniyet hamlesi ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Hz. Peygamber\u2019in hadisinde ge\u00e7ti\u011fi \u00fczere, \u201c\u0130lim tahsil etmek kad\u0131n erkek her M\u00fcsl\u00fcmana farzd\u0131r.\u201d Hurafelerden ar\u0131nan insan dima\u011f\u0131 ve bilinci, k\u0131sa s\u00fcrede y\u00fcksek bir medeniyet meydana getirmi\u015ftir. Bu durum, b\u00fct\u00fcn zamanlar ve mek\u00e2nlar i\u00e7in emsal te\u015fkil eden bir \u00f6rnek olarak de\u011ferini korumaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130slamiyet ve \u0130slam iman\u0131, medeniyet sahas\u0131nda k\u00f6kl\u00fc bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm meydana getirmi\u015ftir. Cahiliye \u00e2detlerinin terk edilmesi, putlar\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131; hakikat, hak, hukuk ve adaletin en y\u00fcksek de\u011fer olarak kabul edilmesi; varl\u0131k nizam\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bilinmesinin ibadet say\u0131lmas\u0131; insan\u0131n nefsini terbiye ederek kin, kibir ve hasetten ar\u0131nd\u0131rmas\u0131; zul\u00fcm, s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve tefecili\u011fin yasaklanmas\u0131 gibi reformlar, yeni ve y\u00fcksek bir medeniyetin in\u015fas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde M\u00fcsl\u00fcman ilim insanlar\u0131, kendilerine ula\u015fan birikimi tevar\u00fcs edip geli\u015ftirmi\u015f ve baz\u0131 ilim dallar\u0131n\u0131 ilk kez kurmu\u015flard\u0131r. Bu sayede matematik, astronomi, co\u011frafya, haritac\u0131l\u0131k, jeoloji, mineraloji, t\u0131p, kimya ve eczac\u0131l\u0131k gibi alanlar yeniden ihya ve in\u015fa edilmi\u015ftir (Sezgin, 2017, s. 112-127).<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in nazil olmas\u0131yla birlikte \u0130slami ilimler veya nakl\u00ee ilimler olarak adland\u0131r\u0131lan ilim dallar\u0131 te\u015fekk\u00fcl etmi\u015ftir. Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in do\u011fru okunup anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6sterilen gayretler, tefsir ilminin temellerini atm\u0131\u015ft\u0131r. Keza, \u00f6nceki dinler ve k\u00fclt\u00fcrler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesinin nas\u0131l olu\u015fturulaca\u011f\u0131 ve itik\u00e2d\u00ee sorulara nas\u0131l cevap verilece\u011fi hususu, kel\u00e2m ilminin olu\u015fumuna zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Hz. Peygamber\u2019in \u00f6rnek hayat\u0131, din\u00ee hikmet ve hakikatleri s\u00f6z ve fiilleri ile \u00f6\u011fretmesi, hadis ve s\u00fcnnet gibi temel \u0130slami ilim dallar\u0131n\u0131n do\u011fmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ba\u011flamda, \u0130slam tasavvufu, b\u00fct\u00fcn \u0130slami ilimleri temess\u00fcl ve temell\u00fck etme gayreti i\u00e7inde olmakla beraber en \u00e7ok Hz. Peygamber\u2019in \u00f6rnek hayat\u0131n\u0131 h\u00e2l edinerek candan cana sirayet ettirebilmenin ne\u015fesi ve gayreti i\u00e7inde te\u015fekk\u00fcl etmi\u015ftir. Bu ne\u015fe, ilim, irfan ve a\u015fk olarak tezah\u00fcr etmi\u015ftir (Bayraktar, 2019, s. 65-70).<\/p>\n<p><em>Makalenin tamam\u0131n\u0131 okumak i\u00e7in buraya t\u0131klay\u0131n\u0131z: <a href=\"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2025\/02\/Yunus-Emre-Dusuncesinde-Medeniyet-Degerleri.pdf\">Y\u00fbnus Emre D\u00fc\u015f\u00fcncesinde Medeniyet De\u011ferleri<\/a><\/em><\/p>\n<p><em>Eri\u015fim Adresi: https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/pub\/dtcfdergisi\/issue\/66399\/1039903<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Makale K\u00fcnyesi Yazar: Levent Bayraktar Y\u0131l: 2021 Ba\u015fl\u0131k: Y\u00fbnus Emre D\u00fc\u015f\u00fcncesinde Medeniyet De\u011ferleri Dergi Ad\u0131: Ankara \u00dcniversitesi Dil ve Tarih-Co\u011frafya Fak\u00fcltesi Dergisi Sayfa Aral\u0131\u011f\u0131:\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[90],"tags":[],"class_list":["post-17529","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-makaleler"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17529","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17529"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17529\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}