{"id":18105,"date":"2025-01-27T08:05:35","date_gmt":"2025-01-27T08:05:35","guid":{"rendered":"https:\/\/research.ddev.site\/?p=17427"},"modified":"2025-01-27T08:05:35","modified_gmt":"2025-01-27T08:05:35","slug":"islam-medeniyetinde-birlikte-yasama-pratigi-uzerine-sosyolojik-bir-arastirma-2","status":"publish","type":"tez","link":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/tezler\/islam-medeniyetinde-birlikte-yasama-pratigi-uzerine-sosyolojik-bir-arastirma-2\/","title":{"rendered":"\u0130slam Medeniyetinde Birlikte Ya\u015fama Prati\u011fi \u00dczerine Sosyolojik Bir Ara\u015ft\u0131rma"},"content":{"rendered":"<h3 style=\"text-align: center;\"><strong>Tez K\u00fcnyesi<\/strong><\/h3>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Ba\u015fl\u0131k:<\/strong> \u0130slam Medeniyetinde Birlikte Ya\u015fama Prati\u011fi \u00dczerine Sosyolojik Bir Ara\u015ft\u0131rma<br \/>\n<strong>Yazar:<\/strong> K\u00fcbra Kiler<br \/>\n<strong>Dan\u0131\u015fman:<\/strong> Prof. Dr. S\u00fcleyman \u0130lhan<br \/>\n<strong>Yer Bilgisi:<\/strong> F\u0131rat \u00dcniversitesi \/ Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc \/ Sosyoloji Ana Bilim Dal\u0131<br \/>\n<strong>Konu:<\/strong> Sosyoloji (Sociology)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Tez T\u00fcr\u00fc:<\/strong> Y\u00fcksek Lisans<br \/>\n<strong>Dil:<\/strong> T\u00fcrk\u00e7e<br \/>\n<strong>Y\u0131l:<\/strong> 2022<br \/>\n<strong>Sayfa Say\u0131s\u0131:<\/strong> 85<\/p>\n<hr \/>\n<p>Modern toplumlarda birlikte ya\u015famay\u0131 meydana getiren etmenler aras\u0131nda g\u00f6\u00e7 hareketleri, \u015fehirle\u015fme, i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar, sava\u015flar gibi durumlar belirgin olsa da birlikte ya\u015fama prati\u011fi sadece g\u00fcn\u00fcm\u00fcz toplumlar\u0131na \u00f6zg\u00fc de\u011fildir. Tarih boyunca \u00e7e\u015fitli medeniyetler ve toplumlar gerek kendi i\u00e7inde gerekse kendi d\u0131\u015f\u0131nda farkl\u0131 din, \u0131rk ve inanca sahip k\u00fclt\u00fcrlerle bir arada ya\u015fama tecr\u00fcbesine sahiptir. Birlikte ya\u015fama tecr\u00fcbesi; bahsi ge\u00e7en bu farkl\u0131l\u0131klara ra\u011fmen ortak bir ya\u015fam prati\u011fi de sunmaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise bask\u0131n k\u00fclt\u00fcrlerin di\u011fer k\u00fclt\u00fcrler \u00fczerinde h\u00e2kimiyet kurma \u00e7abas\u0131, birlikte ya\u015fama olgusunu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde olumsuz etkilemektedir.<\/p>\n<p>Bir arada ya\u015famak, farkl\u0131 gruplara ve bu gruplar aras\u0131ndaki etkile\u015fime odaklanmay\u0131 gerektirmektedir. Bu do\u011frultuda, birlikte ya\u015fama tecr\u00fcbesinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fck, medeniyet ve k\u00fclt\u00fcr kavramlar\u0131na odaklan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Medeniyetin in\u015fa edilebilmesi i\u00e7in k\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00fcretilmesi gerekmektedir. \u00dcretilen k\u00fclt\u00fcrden di\u011fer toplumlar da etkilenmeye ba\u015flay\u0131nca k\u00fclt\u00fcr\u00fcn evrenselle\u015fti\u011fi s\u00f6ylenebilir. Farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak ho\u015fg\u00f6r\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde bir arada ya\u015famas\u0131 anlam\u0131nda kullan\u0131lan \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fck, cinsiyet, din, dil, \u0131rk, stat\u00fc, mezhep, k\u00fclt\u00fcrel vb. farkl\u0131l\u0131klara kar\u015f\u0131l\u0131k gelmektedir. Farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlere kar\u015f\u0131 g\u00f6sterilen tav\u0131r ise birlikte ya\u015fama tecr\u00fcbesinin tarihsel arka plan\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Birlikte var olma anlay\u0131\u015f\u0131; farkl\u0131 etnik, din, k\u00fclt\u00fcr, de\u011fer ve d\u00fc\u015f\u00fcncelere sahip toplumsal kesimlerin, ayn\u0131 toplum i\u00e7inde birbirlerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabullenmeleriyle \u015fekillenir. Birlikte ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fc ise farkl\u0131l\u0131klar\u0131 kabullenmenin \u00f6tesinde onlar\u0131 benimsemeyi, farkl\u0131 olanla toplumsal ya\u015fam i\u00e7inde bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir i\u015fbirli\u011fi ve etkile\u015fime girmeyi, k\u00fclt\u00fcrler aras\u0131l\u0131\u011f\u0131 da i\u00e7ermektedir (UNESCO, 1998). Bir toplumun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi, o toplumda var olan kurallara uyulmas\u0131 ve bunun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplum ile birey aras\u0131nda kurulan aidiyet ba\u011f\u0131, bireyin kendi \u00e7\u0131kar\u0131 ile toplumsal \u00e7\u0131kar aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flant\u0131lar kurmas\u0131na ve kendi \u00e7\u0131kar\u0131na ayk\u0131r\u0131 da olsa toplumsal \u00e7\u0131kar ve d\u00fczenin korunmas\u0131 ad\u0131na bu kurallara uymas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r (Kundurac\u0131, 2015: 63).<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde mevcut ileti\u015fim ve ula\u015f\u0131m olanaklar\u0131 sayesinde farkl\u0131 etnik ve k\u00fclt\u00fcrel topluluklar\u0131n birlikte varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeleri g\u00f6z ard\u0131 edilemez bir ger\u00e7ekliktir. Bununla birlikte, d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok yerinde farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrler aras\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131k ve anla\u015fmazl\u0131klar ya\u015fanmaktad\u0131r. Bu sebeple y\u00f6netimler taraf\u0131ndan asimilasyon ve ba\u015fkala\u015ft\u0131rma politikalar\u0131n\u0131n g\u00fcd\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc de bir ger\u00e7ektir. Bu iki farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131 varken, bu farkl\u0131l\u0131klar \u00e7at\u0131\u015fma ve ayr\u0131\u015ft\u0131rma yerine k\u00fclt\u00fcrel zenginli\u011fi i\u00e7ine alan bir kaynak haline nas\u0131l getirilebilir? Bu temel soru, bu y\u00fcksek lisans tezinin temel hareket noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130slam medeniyeti, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan farkl\u0131 dinlere mensup kesimler d\u00e2hil olmak \u00fczere, toplum i\u00e7erisinde ya\u015fayan t\u00fcm birey ve gruplar\u0131 kapsay\u0131c\u0131, ku\u015fat\u0131c\u0131 bir \u00f6zelli\u011fe sahiptir. \u0130slam medeniyeti, herkese din, ak\u0131l, mal, can ve namus emniyeti sa\u011flamas\u0131yla birlikte, birlikte ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn medeniyet d\u00fczeyinde ideal bir \u00f6rne\u011fini sergilemektedir.<\/p>\n<p>Farkl\u0131 din, dil, \u0131rk ve k\u00fclt\u00fcre sahip topluluklar\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran \u0130slam medeniyeti bunu nas\u0131l ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r? \u0130slam medeniyeti, \u00f6tekile\u015ftirmeden ziyade farkl\u0131l\u0131klar\u0131 b\u00fcnyesine al\u0131p bir olma anlay\u0131\u015f\u0131 g\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bunu yaparken Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019i de referans alarak evrensel bir yol izlemi\u015ftir. Tolerans yerine ho\u015fg\u00f6r\u00fc politikas\u0131 g\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. Birlikte ya\u015fayabilmenin en \u00f6nemli de\u011ferlerinden olan ho\u015fg\u00f6r\u00fc, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131, sevgi ve g\u00fcven anlay\u0131\u015f\u0131na dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada, hukuk devleti ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc anlay\u0131\u015f\u0131, demokrasi ve insan haklar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirme \u00e7abalar\u0131 ile farkl\u0131l\u0131klar\u0131 oldu\u011fu gibi muhafaza ederek ortak bir de\u011fer etraf\u0131nda birlikte bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren \u00e7o\u011fulcu paradigmalar \u00fczerinde durulmaktad\u0131r. Bu paradigmalar\u0131n olumlu sonu\u00e7lar\u0131 oldu\u011fu gibi, pek \u00e7ok b\u00f6lgede ya\u015fanan keyfi y\u00f6netimler, insan haklar\u0131 ihlalleri ve asimilasyoncu politikalar s\u00f6m\u00fcr\u00fcye, bask\u0131lara, zul\u00fcmlere, sava\u015flara, \u00e7at\u0131\u015fmalara ve \u00f6tekile\u015ftirmelere neden olabilmektedir.<\/p>\n<p>Farkl\u0131l\u0131klarla bir arada ya\u015fama ya da &#8220;\u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fck&#8221; kavramlar\u0131, toplumlar\u0131n de\u011fer ve anlam yarg\u0131lar\u0131na g\u00f6re \u015fekillenmektedir. Bu sebeple, bu tezde \u0130slam medeniyetinin temele koydu\u011fu de\u011ferlerden biri olan ho\u015fg\u00f6r\u00fc kavram\u0131n\u0131n bir arada ya\u015fama tecr\u00fcbesinde nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u201c\u0130slam Medeniyetinde Birlikte Ya\u015fama Prati\u011fi \u00dczerine Sosyolojik Bir Ara\u015ft\u0131rma\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bu y\u00fcksek lisans tezi be\u015f b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Birinci b\u00f6l\u00fcmde ara\u015ft\u0131rman\u0131n konusu, amac\u0131, \u00f6nemi ve ara\u015ft\u0131rman\u0131n y\u00f6ntemine yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130kinci b\u00f6l\u00fcmde, medeniyet, \u0130slam medeniyeti, birlikte ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fck gibi temel kavramlar tan\u0131mlanm\u0131\u015f ve ara\u015ft\u0131rmaya giri\u015f niteli\u011finde bir zemin olu\u015fturulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Y\u00fcksek lisans tezinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, \u0130slam medeniyeti tarihi ele al\u0131nm\u0131\u015f, \u0130slam medeniyetinde yer alan devletler incelenmi\u015f, \u0130slam medeniyetinin kaynaklar\u0131 ve temel \u00f6zellikleri ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla beraber, \u0130slam toplumlar\u0131ndaki aile kavram\u0131, ekonomik ve sosyal ya\u015fam ara\u015ft\u0131rmaya kaynakl\u0131k etmi\u015f; \u0130slam medeniyetinin y\u00f6netim yap\u0131s\u0131 ve e\u011fitim-\u00f6\u011fretim hayat\u0131 ele al\u0131n\u0131p b\u00f6l\u00fcm tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130slam medeniyeti tarihinin irdelenmesinin as\u0131l amac\u0131, birlikte ya\u015fama prati\u011finin \u0130slam medeniyetindeki yans\u0131malar\u0131n\u0131 ele almakt\u0131r.<\/p>\n<p>Tezin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise, sosyolojik bir kavram olan birlikte ya\u015fama olgusu farkl\u0131la\u015fma, b\u00fct\u00fcnle\u015fme ve \u00e7at\u0131\u015fma kavramlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Birlikte ya\u015faman\u0131n sosyolojik dayana\u011f\u0131 incelenmi\u015f olup, \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fck ba\u011flam\u0131nda birlikte ya\u015fama olgusu ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Tezin son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise \u0130slam medeniyetinde birlikte ya\u015fama tecr\u00fcbesi ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcmde, birlikte ya\u015fama prati\u011fi \u00f6ncelikle Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de yer alan ayetler, hadisler ve Hz. Muhammed d\u00f6nemindeki uygulamalar \u00fczerinden incelenmi\u015ftir. Sonras\u0131nda \u0130slam medeniyetine ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015f ve birlikte ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6rneklerini sergileyen Kud\u00fcs ve Osmanl\u0131 tecr\u00fcbeleri ele al\u0131nm\u0131\u015f; bu do\u011frultuda \u0130slam medeniyetinde birlikte ya\u015fama prati\u011fi sosyolojik ba\u011flamda ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Birlikte ya\u015faman\u0131n sosyolojik olarak anla\u015f\u0131lmas\u0131nda, farkl\u0131la\u015fma, b\u00fct\u00fcnle\u015fme ve \u00e7at\u0131\u015fma kavramlar\u0131n\u0131n farkl\u0131 toplumlardaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde durulmu\u015ftur. Kanada, ABD ve T\u00fcrkiye\u2019deki birlikte ya\u015fama tecr\u00fcbesinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in geli\u015ftirilen modeller a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Tezin tamam\u0131n\u0131 okumak i\u00e7in buraya t\u0131klay\u0131n\u0131z: <a href=\"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2025\/01\/Islam-Medeniyetinde-Birlikte-Yasama-Pratigi-Uzerine-Sosyolojik-Bir-Arastirma.pdf\">\u0130slam Medeniyetinde Birlikte Ya\u015fama Prati\u011fi \u00dczerine Sosyolojik Bir Ara\u015ft\u0131rma<\/a><\/p>\n<p>Bu tez \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in\u00a0<a href=\"https:\/\/tez.yok.gov.tr\/UlusalTezMerkezi\/tezSorguSonucYeni.jsp\">Ulusal Tez Merkezi<\/a>\u00a0platformunu kullanabilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tez K\u00fcnyesi Ba\u015fl\u0131k: \u0130slam Medeniyetinde Birlikte Ya\u015fama Prati\u011fi \u00dczerine Sosyolojik Bir Ara\u015ft\u0131rma Yazar: K\u00fcbra Kiler Dan\u0131\u015fman: Prof. Dr. S\u00fcleyman \u0130lhan Yer Bilgisi: F\u0131rat \u00dcniversitesi\u2026<\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","class_list":["post-18105","tez","type-tez","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/tez\/18105","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/tez"}],"about":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tez"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}