{"id":18115,"date":"2025-08-07T08:46:03","date_gmt":"2025-08-07T08:46:03","guid":{"rendered":"https:\/\/research.ddev.site\/?p=17774"},"modified":"2025-08-07T08:46:03","modified_gmt":"2025-08-07T08:46:03","slug":"islam-ahlak-anlayisi-ve-islam-iktisadi-uzerindeki-etkileri","status":"publish","type":"tez","link":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/tezler\/islam-ahlak-anlayisi-ve-islam-iktisadi-uzerindeki-etkileri\/","title":{"rendered":"\u0130slam Ahlak Anlay\u0131\u015f\u0131 ve \u0130slam \u0130ktisad\u0131 \u00dczerindeki Etkileri"},"content":{"rendered":"

Tez K\u00fcnyesi<\/strong><\/h3>\n
\n

Tez No:<\/strong> 864657
\nTez T\u00fcr\u00fc:<\/strong> Y\u00fcksek Lisans<\/p>\n

Ba\u015fl\u0131k:<\/strong> \u0130slam Ahlak Anlay\u0131\u015f\u0131 ve \u0130slam \u0130ktisad\u0131 \u00dczerindeki Etkileri
\nYazar:<\/strong> Mustafa Arif U\u011fur
\nDan\u0131\u015fman:<\/strong> Do\u00e7 Dr Huzeyfe \u00c7eker
\nYer Bilgisi:<\/strong> Necmettin Erbakan \u00dcniversitesi \/ Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc
\nKonu:<\/strong> Ekonomi<\/p>\n

Dil:<\/strong> T\u00fcrk\u00e7e<\/p>\n

\n

\u0130slam ahlak anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve \u0130slam iktisad\u0131na olan etkilerini inceledi\u011fimiz \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda ahlak ilmiyle alakal\u0131 genel bilgiler verdikten sonra, \u0130slam ahlak anlay\u0131\u015f\u0131ndan bahsettik. Bu b\u00f6l\u00fcmde \u00f6zel olarak \u0130slam ahlak d\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u00f6nemli konular\u0131ndan bahsettik. Tezin ikinci ve as\u0131l k\u0131sm\u0131na iktisat ilminden bahsederek ba\u015flad\u0131k. Sonras\u0131nda \u0130slam iktisad\u0131nda baz\u0131 tan\u0131m ve izahlarda bulunduktan sonra iktisat ve ahlak aras\u0131nda ba\u011fdan bahsetmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Tezimizin en sonunda ise \u0130slam ahlak\u0131n\u0131n \u0130slam iktisad\u0131na etkilerini madde madde a\u00e7\u0131klad\u0131k. Bu b\u00f6l\u00fcmdeki ba\u015fl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n \u0130slam ahlak d\u00fc\u015f\u00fcncesinin hangi meselesiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu ve neden oldu\u011funu izah etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. \u015eimdi ise maddeler halinde elde etti\u011fimiz sonu\u00e7lardan bahsedece\u011fiz.<\/p>\n

    \n
  1. \n

    Bir toplumda insanlar\u0131n ortak ahlaki de\u011ferlerini belirleyen farkl\u0131 fakt\u00f6rler vard\u0131r. Bunlar aras\u0131ndaki en g\u00fc\u00e7l\u00fc fakt\u00f6r dini inan\u00e7lard\u0131r. \u0130slam dini M\u00fcsl\u00fcmanlara hayat\u0131n her alan\u0131nda belli ahlaki buyruklarda bulunur. Bu buyruklar\u0131n pek \u00e7o\u011fu insanl\u0131\u011f\u0131n ortak kabul etti\u011fi ahlaki kaidelerdir.<\/p>\n<\/li>\n

  2. \n

    \u0130slam dinine g\u00f6re insanlar\u0131n hepsi e\u015fit olup \u0131rk, renk, cins veya zenginliklerine g\u00f6re farkl\u0131 muamele g\u00f6remezler. \u0130slam ahlak\u0131n\u0131n \u0130slam iktisad\u0131na yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli konulardan bir tanesi insanlara f\u0131rsatlar kar\u015f\u0131s\u0131nda e\u015fit muamele edilmesidir. Daha sonras\u0131nda insanlar kendi kabiliyetlerine g\u00f6re elde ettikleri imkanlar\u0131 farkl\u0131 kullanacaklard\u0131r. Refah, r\u00fc\u015fvet veya liyakat gibi konular bununla ilgilidir.<\/p>\n<\/li>\n

  3. \n

    D\u00fcr\u00fcst bir toplumda insanlar\u0131n ekonomik ili\u015fkilerinde daha rahat olaca\u011f\u0131 ve beraber kazanaca\u011f\u0131n\u0131 kabul ediyoruz. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz toplumunda \u0130slam\u2019\u0131n ahlaki de\u011ferlerinin zay\u0131flamas\u0131yla birlikte aldat\u0131lmamak i\u00e7in \u00e7ok fazla efor sarf etmek ve zaman harcamak zorunda kal\u0131nmaktad\u0131r. Bundan dolay\u0131 d\u00fcr\u00fcstl\u00fck \u0130slam iktisadi nizam\u0131 i\u00e7erisindeki en \u00f6nemli ahlaki kaidelerin ba\u015f\u0131nda gelmektedir.<\/p>\n<\/li>\n

  4. \n

    \u0130nsanl\u0131k tarihi i\u00e7erisinde son y\u00fczy\u0131ldan beri insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu ge\u00e7imlerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in eme\u011fini ve zaman\u0131n\u0131 kiraya vererek icare akdi yapmaktad\u0131r.
    \nKonumuz i\u00e7erisinde de geni\u015f\u00e7e bahsetti\u011fimiz \u00fczere bu durum pek \u00e7ok problemi de yan\u0131nda getirmi\u015ftir. Ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z sonuca g\u00f6re bunlardan en \u00f6nemlisi \u00e7al\u0131\u015fan ile i\u015fverenin bencil davranmas\u0131 ve sadece kendi \u00e7\u0131kar\u0131na \u00f6ncelik vermesidir. Bu durumun \u0130slam ahlak\u0131n\u0131n kaideleri \u00e7er\u00e7evesinde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 haklar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 ile kolayca \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6zellikle \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n haklar\u0131n\u0131n tam hatta fazlas\u0131yla verilmesi ile i\u015fverenin taleplerinin tam kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in uygun zemin haz\u0131r olacakt\u0131r.<\/p>\n<\/li>\n

  5. \n

    \u0130slam ahlak\u0131n\u0131n etkilerinin, ekonomik sahada irili ufakl\u0131 kurumlar haline gelen \u00f6nemli g\u00f6stergelerinin ba\u015f\u0131nda vak\u0131flar gelmektedir. Ne yaz\u0131k ki bu kurumlar\u0131n neredeyse tamam\u0131 yok olmu\u015ftur. Bununla beraber vak\u0131f anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n da unutuldu\u011fu ve bozuldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. \u0130slam\u2019\u0131n payla\u015fmaya y\u00f6nelik ahlaki emirlerinin sayesinde be\u015fer\u00ee t\u00fcm sahalara etki edebilecek vak\u0131flar\u0131n tekrar olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in uygun kanuni d\u00fczenlemelere ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. Vak\u0131f anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n tekrar in\u015fas\u0131 ile \u0130slam ahlak\u0131n\u0131n ne derecede be\u015feri ve ekonomik konularda etkili olabilece\u011fine \u015fahit olunacakt\u0131r.<\/p>\n<\/li>\n

  6. \n

    \u0130slam dinince yasaklanan riba, yolsuzluk ve ihtikar gibi uygulamalar\u0131n insanlar\u0131n ticari muamelelerinden uzak tutulup yasaklanm\u0131\u015f iktisadi alanda g\u00fcvene ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 kar\u0131n maksimize edilmesini sa\u011flayacakt\u0131r. Bu uygulamalar\u0131n yasaklanmas\u0131 sayesinde bir k\u0131s\u0131m insan\u0131n y\u00fcksek karlar elde etmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda di\u011fer taraftaki insan\u0131n ciddi zararlar etmesinin hatta batmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilecektir.<\/p>\n<\/li>\n

  7. \n

    \u0130slam insana nefsinin buyruklar\u0131na tamamen uymas\u0131n\u0131 yasaklam\u0131\u015f ve onu kontrol etmesini emretmi\u015ftir. Alkol, fuhu\u015f ve kumar\u0131n yasaklanmas\u0131n\u0131n sebebi budur. Bu haramlar\u0131n yayg\u0131n oldu\u011fu toplumlarda insanlar\u0131n emekleriyle kazand\u0131klar\u0131 \u00fccretlerini bu haramlarla bitirdiklerini hatta borca girdileri g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130slam ahlak\u0131n\u0131n gere\u011fi olarak toplumca bu reziletlerden uzak durman\u0131n iktisadi getirisi israf\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve piyasada d\u00f6nen paran\u0131n insanlar\u0131n hayr\u0131na olacak \u015fekilde i\u015flemlerde kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<\/li>\n

  8. \n

    \u0130slam maddi yard\u0131mlar i\u00e7erisinde, zengin olanlara zek\u00e2t\u0131 ve fitreyi emretmi\u015f, di\u011fer yard\u0131m t\u00fcrlerini ise te\u015fvik etmi\u015ftir. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m\u0131z\u0131n ard\u0131ndan \u00f6zellikle zek\u00e2t ibadetinin devlet eliyle yap\u0131lmas\u0131 sayesinde toplumdaki refah\u0131n payla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 ve y\u00fckselece\u011fi kanaatine varm\u0131\u015f bulunmaktay\u0131z. Bu vesileyle sosyal adaletin de sa\u011flanaca\u011f\u0131 muhakkakt\u0131r. \u015e\u00fcphesiz ki bu \u0130slam ahlak\u0131 i\u00e7erisinde yard\u0131mseverlik, merhamet, aile ve toplum ili\u015fkileri ile mutluluk gibi konularla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<\/li>\n

  9. \n

    \u0130slam iktisad\u0131 ile ahlak ili\u015fkisi \u00fczerine ara\u015ft\u0131rma yapan kimselerin kanaat kavram\u0131 \u00fczerinde mesai sarf etmesi kanaatimizce bu alana ciddi katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Zira insanlardaki a\u015f\u0131r\u0131 tamah duygusu bitirilmeden ekonomideki kal\u0131pla\u015fm\u0131\u015f rasyonel ve \u00e7\u0131karc\u0131 davran\u0131\u015f bi\u00e7imini bitirmek olduk\u00e7a zor olacakt\u0131r. Bu ise \u0130slam ahlak\u0131n\u0131n iktisat \u00fczerindeki etkilerini olduk\u00e7a azaltmaktad\u0131r.<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

    Son olarak \u0130slam ahlak\u0131 sayesinde insanlar\u0131n aras\u0131ndaki sevgi ve muhabbetin artaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir. Topluma sirayet eden sevginin bir sonucu ise paran\u0131n d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc her alanda merhametli davranmakt\u0131r. \u0130ktisat ile ahlak birbirinden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse toplumsal facialar beklenilmelidir. Bundan dolay\u0131 bu ikisi birbirinden ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131, tam aksine birbirine yard\u0131mc\u0131 olmalar\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

    Tezin tamam\u0131n\u0131 okumak i\u00e7in buraya\u00a0t\u0131klay\u0131n\u0131z<\/a><\/p>\n

    Bu tez \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in\u00a0Ulusal Tez Merkezi<\/a>\u00a0platformunu kullanabilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Tez K\u00fcnyesi Tez No: 864657 Tez T\u00fcr\u00fc: Y\u00fcksek Lisans Ba\u015fl\u0131k: \u0130slam Ahlak Anlay\u0131\u015f\u0131 ve \u0130slam \u0130ktisad\u0131 \u00dczerindeki Etkileri Yazar: Mustafa Arif U\u011fur Dan\u0131\u015fman: Do\u00e7\u2026<\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","class_list":["post-18115","tez","type-tez","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/tez\/18115","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/tez"}],"about":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tez"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rc.hku.edu.tr\/kimam\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}